Ανησυχητική διάσταση αποκτούν οι τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές απάτες στην Ήπειρο, με διαδοχικές υποθέσεις σε Άρτα και Ιωάννινα. Οι δράστες αλλάζουν συνεχώς τα προσχήματα – υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ, λογιστές, ηλεκτρονική τραπεζική – και στρέφονται κυρίως σε ηλικιωμένους. Σε μία μόνο υπόθεση στην Άρτα, η λεία σε χρήματα και κοσμήματα ξεπέρασε τις 200.000 ευρώ.
Μία τηλεφωνική κλήση ήταν αρκετή.
Στις 17 Σεπτεμβρίου, ηλικιωμένη σε περιοχή της Άρτας δέχθηκε τηλεφώνημα από άγνωστο, ο οποίος παρουσιάστηκε ως υπάλληλος του ΔΕΔΔΗΕ.
Το σενάριο ήταν σχεδιασμένο για να δημιουργήσει φόβο και να μην αφήσει χρόνο στο θύμα να σκεφτεί.
Ο άγνωστος ισχυρίστηκε ότι υπήρχε κίνδυνος να εκδηλωθεί πυρκαγιά στο σπίτι εξαιτίας βραχυκυκλώματος.
Στη συνέχεια την έπεισε να συγκεντρώσει τα χρήματα και τα χρυσαφικά που είχε μέσα στην κατοικία και να τα αφήσει έξω από το σπίτι, υποτίθεται για να προστατευθούν.
Συνεργοί του τα παρέλαβαν χωρίς η γυναίκα να αντιληφθεί εγκαίρως την απάτη.
Η λεία ήταν τεράστια.
760 ευρώ σε μετρητά και χρυσαφικά εκτιμώμενης αξίας άνω των 200.000 ευρώ.
Βρέθηκε το αυτοκίνητο
Η έρευνα του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Άρτας οδήγησε στην ταυτοποίηση αυτοκινήτου που χρησιμοποιήθηκε για τη μετάβαση των δραστών στην κατοικία.
Ταυτοποιήθηκε επίσης ο ιδιοκτήτης του.
Το όχημα εντοπίστηκε σε περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας και κατασχέθηκε, ενώ η έρευνα συνεχίζεται για τον εντοπισμό και των υπόλοιπων εμπλεκομένων.
Η υπόθεση αντιμετωπίζεται ως κακουργηματική απάτη.
Το ίδιο μοτίβο και στα Ιωάννινα
Η περίπτωση της Άρτας δεν είναι μεμονωμένη.
Στα Ιωάννινα, άλλη ηλικιωμένη είχε δεχθεί τηλεφώνημα από άγνωστο που προσποιήθηκε τον λογιστή της.
Την έπεισε να συγκεντρώσει τιμαλφή και να τα αφήσει έξω από την κατοικία της.
Συνεργός τα παρέλαβε και αποχώρησε με αυτοκίνητο.
Η αξία τους υπολογίστηκε σε περίπου 3.000 ευρώ.
Και σε αυτή την περίπτωση η αστυνομική έρευνα οδήγησε στην ταυτοποίηση προσώπου που φέρεται να εμπλέκεται στην υπόθεση.
Από το τηλέφωνο στο e-banking
Ακόμη πιο χαρακτηριστική της εξέλιξης των μεθόδων είναι υπόθεση που εξιχνιάστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου στα Ιωάννινα.
Δύο πρόσωπα, γνωστά σε ηλικιωμένη, κατηγορούνται ότι δημιούργησαν εν αγνοία της λογαριασμό ηλεκτρονικής τραπεζικής.
Μέσω αυτού επιχείρησαν να μεταφέρουν 40.000 ευρώ από τον τραπεζικό της λογαριασμό.
Παράλληλα, φέρονται να αύξησαν ηλεκτρονικά το ανώτατο όριο ανάληψης και επιχείρησαν να πραγματοποιήσουν ανάληψη από ΑΤΜ χρησιμοποιώντας τραπεζική κάρτα της γυναίκας, η οποία όμως δεν ήταν πλέον σε ισχύ.
Η μεταφορά των 40.000 ευρώ δεν ολοκληρώθηκε.
Στην Άρτα είχε προηγηθεί και άλλη υπόθεση
Μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα, το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Άρτας είχε εξιχνιάσει διαφορετική τηλεφωνική απάτη.
Και πάλι χρησιμοποιήθηκε το πρόσχημα του «λογιστή».
Στην περίπτωση αυτή, γυναίκα στην Άρτα πείστηκε να αγοράσει και να γνωστοποιήσει κωδικούς προπληρωμένων καρτών συνολικής αξίας 1.000 ευρώ.
Για την υπόθεση ταυτοποιήθηκαν τρία πρόσωπα.
Τα σενάρια αλλάζουν – ο μηχανισμός παραμένει ίδιος
«Λογιστής».
«Υπάλληλος του ΔΕΔΔΗΕ».
«Τράπεζα».
«Τεχνικός».
Το πρόσωπο που υποδύεται ο δράστης αλλάζει ανάλογα με το θύμα.
Ο βασικός μηχανισμός, όμως, παραμένει σχεδόν πάντα ο ίδιος.
Αρχικά δημιουργείται φόβος ή αίσθηση επείγοντος.
Το θύμα πρέπει να πιστέψει ότι κάτι πρέπει να γίνει αμέσως.
Στη συνέχεια ζητούνται χρήματα, κοσμήματα, τραπεζικά στοιχεία, κωδικοί ή κάποια άλλη ενέργεια που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα προκαλούσε υποψίες.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος.
Ο δράστης προσπαθεί να μην επιτρέψει στο θύμα να κλείσει το τηλέφωνο, να επικοινωνήσει με συγγενικό πρόσωπο ή να ελέγξει εάν όσα ακούει είναι πραγματικά.
Τώρα μπαίνει στην εξίσωση και η τεχνητή νοημοσύνη
Το πρόβλημα αποκτά πλέον και μία νέα διάσταση.
Οι αστυνομικές αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και για μίμηση ή κλωνοποίηση της φωνής ενός συγγενικού προσώπου.
Σε πρόσφατη μεγάλη αστυνομική έρευνα αποκαλύφθηκε εγκληματική ομάδα που χρησιμοποιούσε τεχνητή νοημοσύνη για να αναπαράγει χαρακτηριστικά φωνής συγγενών των υποψήφιων θυμάτων, ώστε το σενάριο να φαίνεται περισσότερο πειστικό.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η αναγνώριση μιας γνώριμης φωνής στο τηλέφωνο δεν αποτελεί πλέον από μόνη της ασφαλή επιβεβαίωση της ταυτότητας του συνομιλητή.
Τι πρέπει να θυμόμαστε
Καμία πραγματική διαδικασία τεχνικού ελέγχου δεν απαιτεί να βγάλουμε χρήματα ή κοσμήματα από το σπίτι.
Κανένας υπάλληλος εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλου οργανισμού δεν χρειάζεται να γνωρίζει πού φυλάσσονται τα τιμαλφή μιας οικογένειας.
Και κανένας πραγματικός λογιστής δεν ζητά από έναν πελάτη να αφήσει κοσμήματα έξω από την κατοικία του.
Η ασφαλέστερη αντίδραση σε μία τέτοια κλήση είναι απλή:
διακόπτουμε την επικοινωνία και καλούμε εμείς, από γνωστό αριθμό, τον άνθρωπο ή τον οργανισμό που ο άγνωστος ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί.
Και όταν υπάρχει ύποπτη κλήση ή απόπειρα εξαπάτησης, ακόμη και αν δεν χάθηκαν χρήματα, η ενημέρωση της Αστυνομίας μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη και για την προστασία του επόμενου πιθανού θύματος.
Οι πρόσφατες υποθέσεις σε Άρτα και Ιωάννινα δείχνουν ότι οι απάτες δεν είναι πλέον ένα μακρινό ή περιστασιακό φαινόμενο.
Βρίσκονται ήδη δίπλα μας – και γίνονται ολοένα πιο οργανωμένες και πιο πειστικές.
Ψηφιακές λύσεις, εφαρμογές και έξυπνα εργαλεία από το Konnecta.gr
Δείτε το Konnecta.gr →