Η αλλαγή εταιρείας δεν διαγράφει την παλιά οφειλή. Η Καθολική Υπηρεσία δεν είναι δωρεάν ρεύμα. Και από τον Αύγουστο του 2026 οι διαδοχικές αλλαγές προμηθευτή με απλήρωτους λογαριασμούς συναντούν πλέον ένα νέο εμπόδιο: τις επισημάνσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών, τα λεγόμενα debt flags. Το FocusNow εξηγεί τι προβλέπει η νομοθεσία και τι πρέπει να κάνει στην πράξη ο καταναλωτής.
Ο λογαριασμός έμεινε απλήρωτος. Η οφειλή μεγάλωσε. Ο καταναλωτής αλλάζει εταιρεία ηλεκτρικού ρεύματος και η παροχή συνεχίζει κανονικά να λειτουργεί.
Κάπου εκεί γεννιέται μια από τις συνηθέστερες παρανοήσεις της αγοράς ενέργειας:
«Αφού άλλαξα πάροχο, τι έγινε με το παλιό χρέος;»
Η σύντομη απάντηση είναι απλή: δεν εξαφανίστηκε.
Η μεγαλύτερη απάντηση είναι πιο ενδιαφέρουσα, διότι πλέον στο παιχνίδι μπαίνουν η Καθολική Υπηρεσία, οι ευάλωτοι καταναλωτές και, από τον Αύγουστο του 2026, ένας νέος μηχανισμός για τους καταναλωτές που αφήνουν επανειλημμένα ληξιπρόθεσμες οφειλές και μετακινούνται από εταιρεία σε εταιρεία.
Το νομικό πλαίσιο
Η λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας διέπεται κατά βάση από τον ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α΄ 179/22.8.2011) και από τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες, που εγκρίθηκε με την υπουργική απόφαση του 2013 (ΦΕΚ Β΄ 832/9.4.2013) και έχει έκτοτε τροποποιηθεί επανειλημμένα. Το ίδιο το ΥΠΕΝ παραπέμπει σε αυτά ως τον βασικό κορμό της νομοθεσίας για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 58 του ν. 4001/2011, που ρυθμίζει τον Προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας. Η Καθολική Υπηρεσία αφορά οικιακούς πελάτες και μικρές επιχειρήσεις με ισχύ παροχής έως και 25 kVA, οι οποίοι είτε δεν άσκησαν το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής προμηθευτή είτε αδυνατούν να βρουν προμηθευτή στην απελευθερωμένη αγορά με τους υφιστάμενους εμπορικούς όρους.
Με άλλα λόγια, πρόκειται για έναν μηχανισμό τελευταίου καταφυγίου στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και όχι για ένα ακόμη εμπορικό πρόγραμμα που επιλέγει ο καταναλωτής επειδή είναι φθηνότερο.
Αλλάζω πάροχο: σβήνεται το χρέος;
Όχι.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζει ο καταναλωτής.
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα.
Κάποιος οφείλει 2.000 ευρώ στον πάροχο Α και αλλάζει εταιρεία. Από εκεί και πέρα καταναλώνει ηλεκτρικό ρεύμα μέσω του παρόχου Β.
Η αλλαγή της εταιρείας που εκπροσωπεί την παροχή δεν αποτελεί εξόφληση, διαγραφή ή άφεση της απαίτησης του προηγούμενου προμηθευτή.
Εάν στη συνέχεια δημιουργήσει άλλα 800 ευρώ χρέος στον πάροχο Β, δεν σημαίνει ότι έχει μία ενιαία οφειλή 2.800 ευρώ στον δεύτερο πάροχο.
Κατά κανόνα έχει δύο διαφορετικές απαιτήσεις απέναντί του:
| Κατάσταση | Τι συμβαίνει |
|---|---|
| Οφειλή 2.000 € στον πάροχο Α | Παραμένει απαίτηση του παρόχου Α |
| Αλλαγή στον πάροχο Β | Δεν διαγράφει τα 2.000 € |
| Νέα οφειλή 800 € στον Β | Δημιουργείται νέα, χωριστή οφειλή |
| Μετάπτωση σε Καθολική Υπηρεσία | Δεν διαγράφει καμία προηγούμενη οφειλή |
| Συνέχιση κατανάλωσης | Δημιουργεί νέες χρεώσεις |
Η αλλαγή παρόχου, συνεπώς, αλλάζει ποιος προμηθεύει από εκεί και πέρα το ρεύμα. Δεν ξαναγράφει το οικονομικό παρελθόν της παροχής.
Τι είναι ακριβώς η Καθολική Υπηρεσία;
Εδώ βρίσκεται η δεύτερη μεγάλη παρανόηση.
Ο καταναλωτής μπορεί να πάψει να εκπροσωπείται από τον προηγούμενο προμηθευτή του χωρίς να έχει συνάψει κανονική σύμβαση με άλλον. Η νομοθεσία προβλέπει τον μηχανισμό της Καθολικής Υπηρεσίας, ώστε οι δικαιούχοι της να μπορούν να εξακολουθούν να προμηθεύονται ηλεκτρική ενέργεια.
Η ΡΑΑΕΥ έχει επισημάνει ότι η υπαγωγή σε καθεστώς Καθολικής Υπηρεσίας επέρχεται αυτομάτως, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη σύναψη σύμβασης προμήθειας με τον Προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας, μετά την παύση της προηγούμενης εκπροσώπησης στις περιπτώσεις που προβλέπει το πλαίσιο.
Αυτό εξηγεί και ένα φαινόμενο που ξαφνιάζει αρκετούς πολίτες:
δεν υπέγραψαν νέα σύμβαση, αλλά το σπίτι εξακολουθεί να έχει ρεύμα.
Το γεγονός όμως ότι το ψυγείο λειτουργεί δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκε ο λογαριασμός.
Καθολική Υπηρεσία δεν σημαίνει «δωρεάν ρεύμα»
Αυτό χρειάζεται να ειπωθεί χωρίς αστερίσκους:
Η Καθολική Υπηρεσία δεν είναι δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα.
Δεν είναι ταυτόσημη με το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο και δεν αποτελεί μηχανισμό διαγραφής παλαιών οφειλών.
Μάλιστα, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ειδικό τρόπο προσδιορισμού των χρεώσεων της Καθολικής Υπηρεσίας. Ως βάση λαμβάνεται «Τιμολόγιο Αναφοράς» από τα σχετικά κυμαινόμενα τιμολόγια των προμηθευτών Καθολικής Υπηρεσίας και οι εφαρμοζόμενες χρεώσεις υπολογίζονται με προσαύξηση 5% επί αυτού, ανά κατηγορία πελατών.
Άρα η Καθολική Υπηρεσία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μηχανισμός εξασφάλισης της προμήθειας και όχι ως οικονομικά συμφέρουσα «κρυφή επιλογή» για κάποιον που δεν πληρώνει.
Η μεγάλη αλλαγή του 2026: τα debt flags
Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη πρόσφατη εξέλιξη.
Στις 20 Αυγούστου 2026, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας για την αντιμετώπιση των λεγόμενων στρατηγικών κακοπληρωτών και του «ενεργειακού τουρισμού».
Το μέγεθος του προβλήματος δεν είναι αμελητέο: σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που επικαλείται το ΥΠΕΝ, στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας είχαν φτάσει περίπου τα 3 δισ. ευρώ.
Το νέο σύστημα εισάγει για πρώτη φορά επισήμανση ληξιπρόθεσμων οφειλών – debt flagging.
Οι προμηθευτές μπορούν, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νέου Κώδικα, να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ καταναλωτές με ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Και το κρίσιμο σημείο είναι αυτό:
Με τη συμπλήρωση τριών ενεργών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν μπορεί να αλλάξει προμηθευτή μέχρι να τακτοποιήσει τις οφειλές του, είτε με πληρωμή είτε με διακανονισμό.
Αυτό αναφέρεται ρητά στην επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.
Επομένως, ένας απλήρωτος λογαριασμός δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με απαγόρευση αλλαγής παρόχου. Το νέο πλαίσιο στοχεύει κυρίως στη διαδοχική δημιουργία οφειλών και μετακίνηση μεταξύ προμηθευτών.
Ο οφειλέτης δεν είναι αυτομάτως «στρατηγικός κακοπληρωτής»
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διάκριση.
Ο άνθρωπος που έχασε τη δουλειά του, είδε το οικογενειακό εισόδημα να μειώνεται ή απλώς αδυνατεί να πληρώσει εγκαίρως έναν λογαριασμό δεν πρέπει να ταυτίζεται αυτομάτως με τον λεγόμενο ενεργειακό τουρίστα.
Το ΥΠΕΝ περιγράφει ως «ενεργειακό τουρισμό» την πρακτική κατά την οποία καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές μετακινούνται διαδοχικά από έναν προμηθευτή σε άλλον, αξιοποιώντας αδυναμίες του προηγούμενου συστήματος.
Η διάκριση δεν είναι απλώς λεκτική. Είναι ουσιαστική: άλλο η πραγματική οικονομική αδυναμία και άλλο η συστηματική χρήση της αλλαγής προμηθευτή ως μέσου αποφυγής της πληρωμής.
Τι ισχύει για τους Ευάλωτους Οικιακούς Πελάτες
Για τους Ευάλωτους Πελάτες υπάρχει ειδικό προστατευτικό καθεστώς.
Η βασική υπουργική απόφαση είναι η Δ5-ΗΛ/Β/Φ.1.21/οικ.12112/20.6.2013 (ΦΕΚ Β΄ 1521/21.6.2013), όπως έχει τροποποιηθεί, μεταξύ άλλων, με την ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/78337/224/6.11.2018 (ΦΕΚ Β΄ 5030/13.11.2018). Παράλληλα εφαρμόζονται οι ειδικές διατάξεις του Κεφαλαίου 6 του Κώδικα Προμήθειας.
Οι προστασίες είναι συγκεκριμένες. Για τον Ευάλωτο Οικιακό Πελάτη προβλέπονται, μεταξύ άλλων:
- προθεσμία εξόφλησης λογαριασμού τουλάχιστον 40 ημερών,
- δυνατότητα τμηματικής και άτοκης εξόφλησης τόσο του τρέχοντος λογαριασμού όσο και παλαιότερων οφειλών,
- κάθε μηνιαία δόση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της αντίστοιχης μηνιαίας δαπάνης ηλεκτρικής ενέργειας,
- απαγόρευση διακοπής ηλεκτροδότησης λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο καθώς και κατά την περίοδο Νοεμβρίου έως Μαρτίου.
Ακόμη σημαντικότερο: όταν στις προβλεπόμενες περιπτώσεις καταγγελθεί η σύμβαση ή δοθεί εντολή απενεργοποίησης λόγω χρεών ή μη τήρησης διακανονισμού, ο Ευάλωτος Οικιακός Πελάτης μεταπίπτει αυτόματα στην Καθολική Υπηρεσία χωρίς προηγούμενη διακοπή της ηλεκτροδότησης.
Προσοχή: ΚΟΤ και Ευάλωτος Πελάτης δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα
Στην καθημερινή συζήτηση οι έννοιες συχνά συγχέονται. Νομικά όμως πρέπει να διακρίνονται.
Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ) είναι ειδικό τιμολόγιο για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών, ενώ το Μητρώο Ευάλωτων Πελατών συνδέεται με ειδικά μέτρα προστασίας στη σχέση προμήθειας. Το ΥΠΕΝ τα αντιμετωπίζει ως διακριτές ειδικές κατηγορίες και παραπέμπει σε διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο για καθεμία.
Τι πρέπει να κάνει κάποιος που βλέπει «Καθολική Υπηρεσία» στον λογαριασμό του;
Εδώ η θεωρία τελειώνει και αρχίζει το χρήσιμο κομμάτι.
Ο καταναλωτής δεν πρέπει να θεωρήσει ότι «αφού υπάρχει ακόμη ρεύμα, όλα είναι εντάξει». Χρειάζεται να εξακριβώσει άμεσα ποιος εκπροσωπεί σήμερα την παροχή, πότε και για ποιον λόγο έπαψε η προηγούμενη εκπροσώπηση, ποιες οφειλές αφορούν τον προηγούμενο προμηθευτή και ποιες δημιουργήθηκαν μεταγενέστερα.
Πρέπει επίσης να εξεταστεί εάν υπάρχει δυνατότητα διακανονισμού και εάν μπορεί να συναφθεί νέα κανονική σύμβαση προμήθειας.
Και εάν υπάρχει αμφισβήτηση του χρέους, η σωστή προσέγγιση δεν είναι ούτε το «δεν πληρώνω τίποτα» ούτε το «αφού το γράφει ο λογαριασμός, το χρωστάω».
Χρειάζεται έλεγχος της σύμβασης, των λογαριασμών, των μετρήσεων, των χρονικών περιόδων κατανάλωσης και του ιστορικού εκπροσώπησης της συγκεκριμένης παροχής.
Οι 7 απαντήσεις που πρέπει να θυμόμαστε
| Ερώτηση | Απάντηση |
|---|---|
| Μπορώ να αλλάξω πάροχο αν χρωστάω; | Η ύπαρξη μιας οφειλής δεν σημαίνει από μόνη της αυτόματο γενικό μπλόκο· πλέον όμως ισχύει το νέο σύστημα επισημάνσεων |
| Σβήνει το παλιό χρέος όταν αλλάξω εταιρεία; | Όχι |
| Μεταφέρεται το χρέος στον νέο πάροχο; | Όχι ως απαίτηση του νέου παρόχου· παραμένει απέναντι στον προηγούμενο |
| Τι γίνεται στις 3 ενεργές επισημάνσεις; | Μπλοκάρεται νέα αλλαγή μέχρι πληρωμή ή διακανονισμό |
| Η Καθολική Υπηρεσία είναι δωρεάν; | Όχι |
| Είναι το ίδιο με το ΚΟΤ; | Όχι |
| Αν έχω ακόμη ρεύμα, σημαίνει ότι λύθηκε το πρόβλημα; | Όχι |
Η ουσία
Για πολλά χρόνια η συζήτηση για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περιστρεφόταν γύρω από ένα απλό ερώτημα: «ποιος πάροχος είναι φθηνότερος;».
Το 2026 το ερώτημα είναι πιο σύνθετο.
Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει όχι μόνο πόσο κοστίζει η κιλοβατώρα, αλλά και τι συμβαίνει όταν αφήσει μια οφειλή, όταν αλλάξει εταιρεία, όταν καταγγελθεί η σύμβασή του ή όταν βρεθεί στην Καθολική Υπηρεσία.
Το νέο σύστημα των debt flags βάζει τέλος στην αντίληψη ότι μπορεί κανείς να αφήνει επ’ αόριστον χρέη πίσω του και απλώς να αλλάζει λογότυπο στον επόμενο λογαριασμό.
Από την άλλη, το ίδιο το δίκαιο οφείλει —και επιχειρεί— να διακρίνει τον στρατηγικό κακοπληρωτή από τον άνθρωπο που βρίσκεται σε πραγματική οικονομική αδυναμία. Γι’ αυτό και οι ειδικές προστασίες των ευάλωτων καταναλωτών παραμένουν κρίσιμες.
Η φράση που συνοψίζει το θέμα είναι τελικά απλή:
Μπορεί να αλλάξει ο πάροχος. Το παλιό χρέος, όμως, δεν εξαφανίζεται μαζί με το παλιό λογότυπο.
Και το γεγονός ότι πατάμε τον διακόπτη και το φως ανάβει δεν σημαίνει ότι ο λογαριασμός έπαψε να γράφει.
Νομοθεσία – βασικές πηγές: ν. 4001/2011, ιδίως άρθρο 58 · Κώδικας Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (ΦΕΚ Β΄ 832/2013), όπως ισχύει · ΥΑ Δ5-ΗΛ/Β/Φ.1.21/οικ.12112/2013 (ΦΕΚ Β΄ 1521/2013), όπως τροποποιήθηκε · ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/78337/224/2018 (ΦΕΚ Β΄ 5030/2018) · τροποποίηση Κώδικα Προμήθειας Αυγούστου 2026 για το σύστημα επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Σημείωση FocusNow: Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση βάσει του ισχύοντος πλαισίου κατά τον Σεπτέμβριο 2026. Η αντιμετώπιση συγκεκριμένης οφειλής εξαρτάται από τη σύμβαση, το ιστορικό της παροχής, την ιδιότητα του καταναλωτή και τις επιμέρους χρεώσεις.
Για εξατομικευμένα νομικά ερωτήματα, η ενημέρωση συνεχίζεται στο AskYourLawyer.gr.
Ψηφιακές λύσεις, εφαρμογές και έξυπνα εργαλεία από το Konnecta.gr
Δείτε το Konnecta.gr →