ΤΙΤΛΟΣ: Ο ελληνισμός της τσαρικής Ρωσίας κατά τον 18ο και 19ο αιώνα

Στο άρθρο της αρχαιολόγου Κωνσταντίνας Ζήδρου στο FOCUSNOW.
Η τσαρική Ρωσία αποτέλεσε έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς εγκατάστασης, προστασίας και δραστηριοποίησης για τους Έλληνες, καθ’ όλη τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας, όπως αποδεικνύεται από την κραταιή και ακμάζουσα ελληνική παροικία. Η πλειονότητά τους εντοπίζεται σε τέσσερις κυρίως θέσεις, στη Μόσχα, στην Πετρούπολη, στην Οδησσό και στη Νίζνα, ενώ σημαντική υπήρξε η δράση τους και στη Χερσώνα, στη Μαριούπολή κ.α. Βέβαια, η ελληνική παρουσία, περιμετρικά του Ευξείνου Πόντου, ανιχνεύεται ήδη από τον 8ο π.Χ. αι., συνεχίζει στο πλαίσιο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, για να φτάσει στο απόγειό της κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Οι Έλληνες της Ρωσίας δεν πέρασαν απαρατήρητοι. Αντίθετα, διακρίθηκαν σε πολλούς και διαφορετικούς τομείς, όπως στο εμπόριο, στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό γενικότερα, στην πολιτική και τη διπλωματία, καταλαμβάνοντας υψηλά κυβερνητικά αξιώματα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Ιωάννη Καποδίστρια αλλά και απολαμβάνοντας ειδικά προνόμια από τους Τσάρους. Και φυσικά δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία η ίδρυση και οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας στην Οδησσό. Στην ελληνική παροικία της τσαρικής Ρωσίας, εξέχουσα θέση κατείχαν οι Ηπειρώτες, τόσο αριθμητικά όσο και λόγω του πολύπλευρου και εξαιρετικά σημαντικού έργου τους. Μάλιστα, αρκετοί Ηπειρώτες εθνικοί ευεργέτες έζησαν και έδρασαν στη Ρωσία του 18ου και 19ου αι.